Mác bê tông là gì? Hiểu đúng về mác bê tông để tránh rủi ro khi thi công nhà ở
- Gia Minh Phạm Nguyễn
- 21 thg 1
- 7 phút đọc
Trong xây dựng nhà ở, mác bê tông là một trong những thông số kỹ thuật quan trọng nhưng thường không được chủ nhà quan tâm đúng mức. Trên thực tế, nhiều công trình nhà ở dân dụng gặp tình trạng nứt sàn, võng dầm hoặc xuống cấp sớm không hẳn do thiết kế sai, mà xuất phát từ việc sử dụng bê tông không đạt mác thiết kế hoặc kiểm soát mác bê tông chưa chặt chẽ trong quá trình thi công. Trong bài viết này, Đước Việt phân tích một cách hệ thống mác bê tông là gì, mác bê tông ảnh hưởng như thế nào đến công trình nhà ở, cách lựa chọn mác phù hợp và những rủi ro thường gặp khi thi công sai mác, nhằm giúp chủ nhà có cái nhìn đúng và chủ động hơn trong quá trình xây dựng.
Mác bê tông là gì?
Mác bê tông là chỉ tiêu biểu thị cường độ chịu nén của bê tông sau 28 ngày tuổi. Giá trị này được xác định thông qua thí nghiệm nén mẫu bê tông hình lập phương kích thước 15x15x15 cm, được bảo dưỡng trong điều kiện tiêu chuẩn trong phòng thí nghiệm. Đơn vị tính là kg/cm² (hoặc kG/cm²).
Ví dụ: Bê tông mác 250 (M250) nghĩa là mẫu bê tông chịu được lực nén khoảng 250 kg/cm² trước khi phá hủy.
Theo hệ tiêu chuẩn hiện hành, mác bê tông được quy đổi sang cấp độ bền B (Ví dụ: M200 tương đương B15, M300 tương đương B22,5) theo TCVN 5574:2018. Tuy nhiên, trong thực tế thi công nhà ở, cách gọi mác M vẫn phổ biến vì dễ hiểu và quen thuộc với cả chủ nhà lẫn đội thi công.
Mác bê tông ảnh hưởng thế nào đến công trình nhà ở?
Đối với nhà ở, bê tông là vật liệu chính cấu thành móng, cột, dầm và sàn – những bộ phận chịu lực quan trọng nhất của công trình. Mác bê tông vì vậy ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng làm việc của toàn bộ hệ kết cấu.
Cụ thể, mác bê tông quyết định:
Khả năng chịu tải trọng tĩnh, bao gồm trọng lượng bản thân công trình và tải sử dụng hàng ngày.
Khả năng chịu tải lâu dài, đặc biệt quan trọng với nhà nhiều tầng hoặc nhà có sàn vượt nhịp lớn.
Độ cứng và độ võng của sàn, ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác sử dụng.
Khả năng chống nứt và chống thấm, nhất là tại các vị trí chịu ứng suất kéo gián tiếp.
Tuổi thọ kết cấu, bao gồm khả năng làm việc ổn định trong nhiều năm sử dụng.
Nếu sử dụng mác bê tông thấp hơn yêu cầu thiết kế, công trình vẫn có thể hoàn thiện và sử dụng trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, sau một thời gian, các hiện tượng như nứt sàn, võng dầm, thấm nước hoặc suy giảm khả năng chịu lực có thể xuất hiện, đặc biệt khi công trình chịu tải lớn hơn dự kiến hoặc có nhu cầu cải tạo, nâng tầng.
Các mác bê tông thường dùng trong xây dựng nhà ở
Trong xây dựng nhà ở dân dụng, không phải tất cả hạng mục đều cần cùng một mác bê tông. Việc lựa chọn mác phụ thuộc vào vai trò chịu lực của từng bộ phận.
Mác bê tông M150 – M200
Đây là nhóm mác bê tông có cường độ thấp, thường được sử dụng cho các hạng mục không trực tiếp chịu lực chính như:
Bê tông lót móng
Bê tông lót nền
Các lớp tạo phẳng hoặc lớp bảo vệ
Mác bê tông này có chi phí thấp và yêu cầu kỹ thuật không quá cao, nhưng không phù hợp cho các cấu kiện chịu lực.
Mác bê tông M250
Mác 250 thường được áp dụng cho:
Nhà cấp bốn
Nhà cải tạo, nâng tầng nhẹ
Nhà một đến hai tầng có khẩu độ dầm sàn vừa phải
Đây là mức mác có thể đáp ứng yêu cầu chịu lực cơ bản, nhưng cần được kiểm soát chặt chẽ trong thi công để tránh sai lệch cường độ.
Mác bê tông M300
Mác bê tông 300 được sử dụng phổ biến nhất trong nhà phố từ ba đến năm tầng. Mức mác này thường được áp dụng cho:
Móng chịu lực chính
Cột, dầm và sàn kết cấu
Các vị trí chịu tải trọng lớn hoặc tập trung
Mác 300 được đánh giá là phù hợp với đa số công trình nhà ở đô thị hiện nay, khi đảm bảo được yêu cầu kỹ thuật và vẫn giữ mức chi phí hợp lý.
Mác bê tông M350 trở lên
Các mác bê tông cao hơn thường được sử dụng cho:
Nhà có tầng hầm
Nhà cao tầng
Công trình trên nền đất yếu hoặc chịu tải lớn
Tại Đước Việt, mác bê tông được lựa chọn dựa trên tính toán kết cấu và điều kiện địa chất cụ thể, không áp dụng theo thói quen để tránh lãng phí. Quá trình trộn, lượng nước và thi công đều được giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo mác bê tông thực tế đúng với thiết kế.
Vì sao cùng một mác bê tông nhưng chất lượng thực tế lại khác nhau?
Một thực tế phổ biến là nhiều công trình cùng ghi mác bê tông giống nhau trên bản vẽ, nhưng chất lượng sau thi công lại rất khác biệt. Nguyên nhân nằm ở quá trình thi công và kiểm soát kỹ thuật.
Một số yếu tố thường gặp gồm:
Trộn bê tông không đúng tỷ lệ cấp phối.
Tự ý thêm nước để dễ đổ, làm giảm cường độ chịu nén.
Vật liệu đầu vào không đồng đều, đặc biệt là cát và đá.
Đầm bê tông không kỹ, gây rỗ tổ ong.
Bảo dưỡng bê tông không đúng quy trình.
Do đó, mác bê tông chỉ thực sự có ý nghĩa khi được kiểm soát xuyên suốt từ khâu thiết kế đến thi công và bảo dưỡng, thay vì chỉ ghi trong hợp đồng.
Những rủi ro thường gặp khi thi công bê tông không đạt mác
Khi bê tông không đạt mác thiết kế, công trình có thể gặp một số vấn đề sau:
Sàn bị võng nhẹ sau thời gian sử dụng.
Dầm, cột xuất hiện vết nứt sớm.
Khả năng chịu tải suy giảm khi công trình chịu thêm tải.
Tăng nguy cơ thấm nước và xuống cấp nhanh.
Phát sinh chi phí gia cố hoặc sửa chữa trong tương lai.
Các rủi ro này thường diễn ra từ từ, không gây sự cố ngay, nhưng ảnh hưởng rõ rệt đến độ bền và giá trị sử dụng lâu dài của ngôi nhà.
Đước Việt thường tư vấn kiểm soát mác ngay từ đầu, vì chi phí giám sát luôn thấp hơn rất nhiều so với chi phí sửa chữa sau này.
Bê tông trộn tay và bê tông thương phẩm: nên chọn loại nào?
Bê tông trộn tay
Phù hợp với công trình nhỏ, hẻm sâu, khó tiếp cận xe bồn.
Chất lượng phụ thuộc nhiều vào tay nghề thợ và khâu kiểm soát.
Dễ xảy ra sai lệch mác nếu không giám sát chặt.
Bê tông thương phẩm
Cấp phối được kiểm soát tại trạm trộn.
Có phiếu xuất xưởng và thời gian giao cụ thể.
Chất lượng ổn định hơn, đặc biệt với sàn và kết cấu chịu lực.
Với điều kiện thi công nhà phố hiện nay, bê tông thương phẩm thường được ưu tiên cho móng, cột, dầm và sàn nhằm giảm rủi ro kỹ thuật.
Chủ nhà cần làm gì để kiểm soát mác bê tông hiệu quả?
Để hạn chế rủi ro khi thi công bê tông, chủ nhà nên lưu ý:
Yêu cầu ghi rõ mác bê tông trong hồ sơ thiết kế và hợp đồng thi công.
Kiểm tra phiếu giao bê tông khi đổ.
Không cho phép tự ý thêm nước vào bê tông.
Có kỹ sư giám sát kiểm tra cốt thép, cốp pha trước khi đổ.
Đảm bảo bê tông được đầm và bảo dưỡng đúng quy trình.
Tại các công trình do Đước Việt thi công, mác bê tông được kiểm soát thông qua nhật ký công trình, biên bản nghiệm thu, giúp chủ nhà yên tâm về chất lượng kết cấu.
Kết luận
Mác bê tông là nền tảng quyết định độ an toàn và tuổi thọ của công trình nhà ở. Việc hiểu đúng và sử dụng đúng mác bê tông giúp chủ nhà giảm thiểu rủi ro kỹ thuật, tối ưu chi phí và bảo vệ giá trị lâu dài của ngôi nhà.
Nếu bạn đang chuẩn bị xây nhà hoặc cần tư vấn lựa chọn mác bê tông phù hợp với công trình của mình, Đước Việt sẵn sàng đồng hành với vai trò tư vấn, thiết kế và thi công, dựa trên các tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện thực tế.
Những dịch vụ Đước Việt Architecture & Construction cung cấp bao gồm:
Tư vấn, thiết kế kiến trúc công trình:
Xây dựng trọn gói công trình: nhà phố, biệt thự, văn phòng,....
Thiết kế - thi công trọn gói Nội Thất: nhà phố, biệt thự, văn phòng...
Thiết kế ý tưởng thiết kế kiến trúc, lên hồ sơ mặt bằng công năng và triển khai concept các dự án.
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG ĐƯỚC VIỆT
🌐Website: Duocviet-ac.com
☎️ Điện thoại tư vấn, khảo sát: 0909.846.159 hoặc 0943.578.019
📮 Email: ctyduocviet@gmail.com
🧰 Địa chỉ: Tầng 2 - Toà nhà The Root, số 29A Cao Thắng, Phường Bàn Cờ, HCM (Quận 3 cũ)
Bình luận